Grindavík to rybackie miasteczko położone w południowej części półwyspu Reykjanes. Blisko stąd do Błękitnej Laguny i na lotnisko Keflavik. W roku 2021 najbardziej znaną atrakcją okolicy była spektakularna erupcja wulkanu Fagradalsfjall, a od końca 2023 roku o samym miasteczku jest głośno z powodu erupcji tuż za jego granicami. Mimo że erupcje przy Fagradalsfjall już wygasły, w bliskiej okolicy czeka na nas sporo ciekawych miejsc.
Grindavik – urokliwe miasteczko w pobliżu Blue Lagoon
Ze względu na swoje położenie oraz wielowiekowe tradycje większość mieszkańców Grindaviku utrzymywała się z rybołówstwa. Jest to także popularna baza turystyczna, zwłaszcza dla osób planujących wycieczkę do jednej z najpopularniejszych atrakcji na wyspie — kompleksu Blue Lagoon Spa and Hotel. Ze względu na bliskość międzynarodowego lotniska Keflavik stanowi także świetną alternatywę dla Reykjaviku na pierwszą lub ostatnią noc na wyspie. Ale w okolicy jest więcej atrakcji.
W listopadzie 2023 roku Grindavík został jednak ewakuowany z powodu intruzji magmy pod miastem, a od grudnia 2023 do sierpnia 2025 roku tuż na północ od niego doszło do dziewięciu erupcji w rzędzie kraterów Sundhnúkur (śledzimy je na bieżąco w artykule Erupcje na półwyspie Reykjanes). Miasteczko otwarto ponownie dla odwiedzających 21 października 2024 roku i działają już znów niektóre restauracje, basen i kemping. Według Islandzkiego Instytutu Meteorologicznego magma wciąż jednak gromadzi się pod Svartsengi, a kolejna intruzja lub erupcja jest uznawana za prawdopodobną.
Co robić w Grindavíku
Przed ewakuacją Grindavík liczył ok. 3300 mieszkańców i był jednym z większych miasteczek na Islandii. Nie wszyscy wrócili — w samym 2025 roku liczba zameldowanych mieszkańców spadła o około jedną trzecią. Miasteczko zapewnia szereg atrakcji fanom sportu, lokalnej kuchni, pieszych wycieczek, kultury i sztuki: malownicze trasy spacerowe, pole golfowe, stadninę koni, kompleks basenowy z jacuzzi i łaźnią parową oraz stadion.
Fani islandzkiej fauny i flory mogą w pobliżu obserwować ptaki z klifów nad brzegiem Reykjanestá, zwiedzać wulkany, wędrować po jaskiniach i łowić pstrągi.
Przed ewakuacją turyści mieli tu do dyspozycji także wypożyczalnię samochodów, banki i sklepy, a także Islandzkie Muzeum Solonej Ryby w domu kultury Kvikan (dziś Kvikan służy głównie jako miejsce spotkań mieszkańców). Są tu hotele, pensjonaty i domki oraz nowoczesny kemping otwarty w 2009 roku — jeden z najlepszych na Islandii, z szeregiem udogodnień. Według strony miasta jest czynny od połowy marca do listopada, a w razie ogłoszenia ewakuacji goście muszą natychmiast opuścić teren.
Przed ewakuacją polecaliśmy 3 restauracje w odległości krótkiego spaceru od kempingu:
- Cafe Bryggjan – wbrew nazwie to raczej restauracja w części portowej; serwuje świetne owoce morza i znów działa;
- Papas’ Restaurant – znana pizzeria, chociaż menu ma także inne dania; znów działa;
- Salthusid – najbardziej tradycyjno-islandzka z tych restauracji; zamknięta od trzęsień ziemi w 2023 roku.
Visit Grindavík wymienia też Fish House, Max Restaurant i piekarnię Hérastubbur.
Okolice Grindavíku
Otoczenie Grindavíku jest niezwykle malownicze. Zachodnia część kraju, w tym Reykjavík, półwyspy Snaefellsnes i Fiordy Zachodnie oraz okolice Grindaviku, znajduje się na płycie tektonicznej północnoamerykańskiej. Natomiast praktycznie cała Islandia na wschód stąd leży na płycie eurazjatyckiej. Grzbiet Śródatlantycki przebiega przez całą Islandię, w tym bezpośrednio przez półwysep Reykjanes i okolice Grindaviku. W ostatnich latach (szczególnie po 2019 r.) jest to nawet jeden z najbardziej aktywnych sejsmicznie obszarów wyspy.
Mapa: Atrakcje w pobliżu Grindavik – półwysep Reykjanes.
Zachwycające krajobrazy wokół Grindaviku tworzą ogromne, stwardniałe klify lawowe połączone z jedwabiście miękkimi wyspami mchu, do złudzenia przypominającymi surrealistyczne „poduszkowe” podłoże. Wspaniałego efektu dopełniają ostre niczym brzytwa formy lawowe, pełne pęknięć, kraterów i miniaturowych kanionów.
Jeśli podróżujesz samochodem, skorzystaj z mapy powyżej. Kliknij ją raz, żeby ją uruchomić, a potem kliknij małą gwiazdkę obok tytułu mapy. Mapa zapisze się na twoim koncie Google i będzie dostępna w aplikacji Mapy Google zawsze, gdy będzie potrzebna.
Jeśli mieszkasz w Reykjaviku i nie chcesz prowadzić, możesz zamiast tego wybrać wycieczkę z przewodnikiem. Oto nasze propozycje:
- Hike to Volcanic Eruption Sites & Reykjanes Tour – 9 godzin: Kleifarvatn, Krýsuvík, wędrówka przy Fagradalsfjall, Gunnuhver i Most między kontynentami; od 15 990 ISK (ok. 530 zł) za osobę; odbiór w Reykjaviku;
- Volcanic Wonders with Grindavik Visit – 6,5 godziny: Seltún, wędrówka przy Fagradalsfjall i wizyta w Grindavíku z jego zaporami przeciwlawowymi; możliwy odbiór z hotelu;
- Private Reykjanes Peninsula Tour – wycieczka prywatna, 5 godzin; cena pokazuje się po wybraniu daty.
Krysuvik – mały, a ciekawy obszar geotermalny
Niedaleko od Grindaviku znajdują się naturalne obszary geotermalne — Krýsuvík i Gunnuhver. Kąpiele w nich są zakazane, ale podziwianie malowniczych widoków wciąż jest możliwe. Można natomiast kąpać się w pobliskim dzikim źródle Skatalaug.
Krýsuvík jest obszarem geotermalnym, położonym na półwyspie Reykjanes w południowo-zachodniej Islandii. Jego główne części to Seltun, Hverahvammur i Hverahlid.
wywierzyska Krysuvik
Przez pola geotermalne wije się dobrze utrzymany deptak, a wokół znajdują się tablice informacyjne i edukacyjne, wyjaśniające geologię tego obszaru. Spragnieni wyjątkowych wrażeń turyści mogą wspiąć się krętą ścieżką na szczyt masywnego dymiącego wzgórza. Rozciągający się stamtąd widok na ocean, pola geotermalne i jeziora jest naprawdę imponujący. Nie zbaczaj z wyznaczonych ścieżek i pod żadnym pozorem nie wkładaj dłoni do gorących źródeł. Taka „zabawa” grozi poważnymi poparzeniami.
Skatalaug
O źródle Gunnuhver piszemy nieco niżej, bo jest ono oddalone bardziej na zachód.
Fagradalsfjall / Geldingadalir – miejsca erupcji z lat 2021–2023
Od marca do września 2021 r., w sierpniu 2022 r. i w lipcu–sierpniu 2023 r. Grindavik znany był przede wszystkim jako miasteczko najbliższe najnowszej atrakcji turystycznej Islandii — erupcji przy Fagradalsfjall (Geldingadalir, Meradalir i Litli-Hrútur). Szczeliny erupcyjne leżą tylko ok. 10 km na północny wschód od miasta. Prowadzą do nich piesze szlaki, a na ich start dojedziemy drogą 427, jadąc z Grindaviku na wschód.
Sama erupcja była mało spektakularna w skali wulkanologów, ale dla zwyczajnego turysty absolutnie zapierała dech w piersiach. Działo się tak po pierwsze dlatego że była to erupcja lawowa — mogliśmy więc obserwować na żywo tworzące się pole lawy i powstający nowy wulkan. Po drugie, erupcja była mała i spokojna, więc w miarę bezpiecznie można było do niej podejść na naprawdę niewielką odległość. Szukający sławy instagramerzy próbowali nawet usmażyć jajecznicę, kładąc patelnię wprost na gorącej lawie (eksperyment zakończył się utratą patelni oraz z pewnością mnóstwem like’ów).
Jako że te erupcje już się skończyły, dwu-trzygodzinny spacer do ich miejsca nie jest już wart tego czasu, szczególnie na krótszym wyjeździe. Od grudnia 2023 roku erupcje przeniosły się do rzędu kraterów Sundhnúkur, tuż obok Grindaviku (patrz wyżej). Szczegółowe informacje o erupcjach przy Fagradalsfjall i o tym, jak dotrzeć na miejsce, znajdziesz w oddzielnym artykule: Najnowsza atrakcja Islandii – erupcja Litli-Hrútur.
Keilir i szczelina Lambafellsgja
Dosłownie “po drugiej stronie góry”, na północny zachód od Krýsuvík, leżą stary, wygasły stożek wulkaniczny Keilir i szczelina wulkaniczna Lambafellsgja.
Oba te miejsca są ładne i ciekawe, ale niestety, żeby do nich dojechać, trzeba objechać cały ten region dookoła. Czyli drogą 42 wyjechać na drogę 41, a z niej zjechać na szutrową drogę dojazdową naprzeciwko drogi 420. Wycieczka na Keilir z najbliższego parkingu to ok. 4 km i 2 godziny w jedną stronę. Natomiast droga do Lambafellsgja jest krótsza – ok. 1 km i 20 minut w jedną stronę (z parkingu na końcu wspomnianej szutrowej drogi dojazdowej).
Samotny szczyt Thorbjorn
Na północ od Grindavíku znajduje się Thorbjorn (Þorbjörn) — samotny szczyt, łatwo dostępny dla spacerowiczów. Jeśli jesteś fanem pieszych wycieczek, nie będziesz zawiedziony — widoki na Grindavik i Błękitną Lagunę są naprawdę ciekawe.
Szczyt znajduje się mniej więcej w połowie drogi między Grindavikiem a Błękitną Laguną, tuż obok obszaru Svartsengi, pod którym gromadzi się magma — przed wyjściem sprawdź aktualną ocenę zagrożenia.
Region geotermalny Gunnuhver
Gunnuhver
Co ciekawe, znajdujący się tu gorący błotny staw to największy tego typu 'akwen’ na Islandii. Mierzy sobie aż 20 m średnicy. Według legendy to tu właśnie ponad 400 lat temu jeden z lokalnych pastorów pokonał nawiedzającego okolicę ducha kobiety. Duch został zwabiony w pułapkę i wrzucony do tego stawu. Dlatego błoto tak mocno hałasuje i wrze. Jednocześnie nazwa tej okolicy — Gunnuhver — pochodzi ponoć od imienia pokonanego tu ducha…
Most między Ameryką a Europą
W okolicy Grindaviku znajduje się także „Most między Ameryką Północną a Europą”. Jego atrakcyjność ma polegać na tym, że to właśnie tu możemy szybko i pieszo przejść z jednego kontynentu na drugi. Niestety to dość naciągana interpretacja faktów, ale może także i dlatego warto o tym miejscu wspomnieć.
most między Europą i Ameryką
To oznacza, że rzeczywiście Islandia leży na granicy pomiędzy kontynentem Ameryki Północnej i Europy (lub Eurazji), ale jednocześnie oczywiste i naturalne są jeszcze dwie rzeczy:
- Po pierwsze: grzbiet ten przecina całą Islandię na linii południowy zachód (m.in. półwysep Reykjanes) – północny wschód (okolice wulkanu Krafla i jeziora Myvatn i dalej na północ). Jego przykłady można więc znaleźć w bardzo, bardzo licznych miejscach na wyspie — niemal wszystkie miejsca o nazwach kończących się na -gja to szczeliny tego grzbietu.
- Po drugie: ryft kontynentalny to nie pojedyncza linia, ale dość szeroka strefa, w której w szczelinie pomiędzy rozchodzącymi się płytami tektonicznymi powstaje nowy ląd. Na powierzchni widać to jako równoległe do siebie linie szczelin i uskoków tektonicznych. Ta granica ma szerokość przynajmniej kilku kilometrów „ziemi niczyjej”. Nie da się więc wskazać jednego z tych uskoków i powiedzieć, że na jego zachodnim brzegu mamy kontynent północnoamerykański, a na wschodnim Europę.
Jednak ściśle naukowe podejście geologiczne to jedno, a wymogi współczesnego marketingu turystycznego to drugie. Dlatego na jednej z takich szczelin na zachód od Grindaviku postawiono most (czy raczej mostek) i stworzono z niego atrakcję turystyczną. Nie ma w tym nic złego, ale nie dajmy się zwieść, że to akurat tutaj możemy szczególnie łatwo i szybko przejść z Europy do Ameryki i z powrotem.
Thingvellir to miejsce, które koniecznie trzeba zobaczyć, odwiedzając Islandię. Natomiast Most między Ameryką a Europą to raczej ciekawostka, którą można odwiedzić, jeśli macie pół godziny do stracenia przed powrotem na lotnisko, lub pominąć, jeśli tego czasu brakuje.
Hafnaberg — gratka dla obserwatorów ptaków
Hafnaberg to długa linia klifów morskich, bardzo popularna zwłaszcza wśród obserwatorów ptaków.
Klify Hafnaberg leżą na południe od starej wioski rybackiej Hafnir. Najwyższy ich punkt osiąga 43 metry wysokości. Ze względu na skaliste półki i liczne małe jaskinie stanowią one przytulne miejsce lęgowe dla wielu gatunków ptaków.
Klify są miejscem bytowania najbardziej charakterystycznych dla Islandii gatunków. Szacunkowa populacja ptaków morskich wynosi tu ok. 6000 par. Wśród nich m.in. nurniki zwyczajne, alki zwyczajne, nurzyki polarne, mewy, maskonury, fulmary i kormorany.
Jeśli będziesz miał ze sobą lornetkę, być może uda Ci się dostrzec także spotykane w okolicy foki i małe wieloryby.
W pobliżu Hafnaberg znajduje się także Most między kontynentami. To po prostu rodzaj pieszej kładki rozciągniętej nad jedną z rozpadlin ryftu śródatlantyckiego. Będąc w okolicy, możemy zapoznać się z tym zjawiskiem, choć oczywiście najlepszą jego ekspozycją jest bez wątpienia Park Narodowy Thingvellir.
Wskazówki i informacje praktyczne
- Grindavík leży na skrzyżowaniu dróg 43, 425 i 427, ok. 20 minut jazdy samochodem od lotniska Keflavík i 10 min od kompleksu Błękitna Laguna.
- Grindavík
Miasteczko jest otwarte dla odwiedzających od października 2024 roku, ale według policji nie jest to bezpieczne miejsce dla dzieci, a na niesprawdzonych terenach wciąż mogą otwierać się szczeliny w gruncie — trzymaj się ulic i oznakowanych ścieżek (Visit Reykjanes). - W Grindaviku odbywa się coroczne święto ludzi morza Sjóarinn síkáti. Obchodzi się je w pierwszy weekend czerwca.
- Krýsuvík
leży przy drodze 42, ok. 30 km na południe od Reykjaviku i 2 km na południowy zachód od dużego jeziora Kleifarvatn. Można go odwiedzać i podziwiać przez cały rok. Tuż obok drogi i początku ścieżki spacerowej znajduje się ogólnodostępny parking, na którym w sezonie można zwykle spotkać street foodowego busika. - Fagradalsfjall / Geldingadalir
Parkingi, z których zaczynają się szlaki piesze do miejsc erupcji, leżą przy drodze 427, ok. 6 km na wschód od miasta. Parking jest płatny (1000 ISK, ok. 33 zł, ważny 24 godziny — Visit Reykjanes). Sama wycieczka piesza to ok. 2 h marszu w jedną stronę. Więcej szczegółowych informacji o erupcjach oraz o tym, jak dotrzeć na miejsce (w tym dokładniejszą mapkę), znajdziesz w artykule Erupcje Geldingadalir / Fagradalsfjall. - Hafnaberg
Parking znajduje się 4 km na południe od Hafnir przy drodze nr 425. Jednocześnie to ok. 12 km w prostej linii (i ok. 20 km po drodze) na południe od lotniska Keflavik. Z parkingu dotrzesz na klify krótką, oznaczoną ścieżką.
Obserwując ptaki i zwierzęta morskie, zachowaj szczególną ostrożność. Zwłaszcza w okolicach krawędzi. Klify są uformowane z kruchego tufu wulkanicznego. Chwila nieuwagi wystarczy, aby znaleźć się w chłodnym oceanie.
Świetna strona, bardzo pomocna, dziękuję. W tym roku trzeci raz będę jechał rowerem po Islandii. Pytanie: czy kemping w Grindaviku będzie w tym roku czynny? Byłem dwa lata temu przed wybuchem wulkanu i zamknięciem miasta. Nie wiem, na ile odwiedzane przeze mnie strony są aktualne.
trudno powiedzieć; jak rozumiem w tej chwili nie jest czynny, chociaż kiedyś jak najbardziej był całoroczny; jeśli kolejna erupcja nie będzie jakoś bardzo szkodliwa (a prawdopodobnie nastąpi niebawem), to spodziewałbym się, że kemping zostanie otwarty na letni sezon, nawet jeśli np. nie wszystkie prysznice będą działały itp; ale sprawy w Grindaviku obecnie faktycznie są trochę w stanie zawieszenia :-/