Hallgrímskirkja to ewangelicko-luterański kościół w Reykjaviku. Z powodu swojego charakterystycznego wyglądu jest jedną z najpopularniejszych atrakcji w kraju i symbolem islandzkiej stolicy.
Architektura inspirowana islandzką przyrodą
fasada Hallgrimskirkja
Kościół zaprojektował Guðjón Samúelsson (1887-1950), ówczesny architekt państwowy, któremu powierzono to zadanie w 1937 roku. Na przykładzie Hallgrímskirkja doskonale widać, do czego wracał w swoich pracach: do kształtów i form, jakie na tej wyspie zostawiają lawa i lód. Schodkowa betonowa fasada nawiązuje do modernizmu, a jednocześnie powtarza najbardziej rozpoznawalną islandzką formę skalną – sześciokątne bazaltowe kolumny, które obserwować możemy w wielu miejscach na wyspie. Samúelsson zaprojektował wcześniej m.in. główny gmach Uniwersytetu Islandzkiego, Teatr Narodowy i kościół w Akureyri; Hallgrímskirkja, której ukończenia nie dożył, była jego ostatnim dziełem.
Budowę rozpoczęto w 1945 roku, a sam kościół poświęcono 26 października 1986 roku – 41 lat później. Części budynku używano znacznie wcześniej: od 1948 roku kaplicy w podziemiach pod prezbiterium, a od 1974 roku drugiej, w południowym skrzydle pod wieżą. Stąd wrażenie, że wieża była gotowa dużo wcześniej niż reszta budynku.
Hallgrímskirkja — największy kościół na Islandii
Hallgrímskirkja jest największym kościołem na wyspie. Ma 74,5 m wysokości i technicznie rzecz biorąc jest drugim co do wysokości budynkiem Islandii – najwyższy jest biurowiec Smáratorg 3 w sąsiadującym z Reykjavikiem Kópavogurze. Umieszczony na wzgórzu i w samym centrum miasta i tak jednak dominuje nad panoramą Reykjaviku. Dzięki temu jest też naturalnym punktem orientacyjnym.
Stojące przy zachodniej ścianie organy koncertowe są największe na Islandii. Zbudowała je pracownia Johannesa Klaisa z Bonn, a poświęcono je w grudniu 1992 roku: cztery manuały i klawiatura nożna, ruchomy kontuar na posadzce kościoła, 72 głosy i 5275 piszczałek. Szafa organowa ma 15 metrów wysokości, sam instrument waży około 25 ton, a najdłuższe piszczałki mierzą po jakieś 10 metrów. Jeśli macie ku temu okazję, warto odwiedzić kościół w czasie koncertu organowego – akustyka wnętrza i potęga dźwięku organów jest naprawdę imponująca.
Film: Kościół Hallgrimskirkja i jego potężne organy.
Bezpośrednio przed kościołem stoi posąg Leifura Eiríkssona, dar od Stanów Zjednoczonych na tysiąclecie Althingu w 1930 roku; inskrypcja na cokole nazywa go synem Islandii i odkrywcą Vinlandii. Wg islandzkiej Sagi o Eryku Rudym to właśnie Leifur Eiríksson był pierwszym Europejczykiem, który odkrył Amerykę – zapisy sugerują, że wylądował na brzegach nowego świata ok. 1000 roku n.e., czyli 500 lat przed Krzysztofem Kolumbem.
Nad wszystkim góruje 73-metrowa wieża. Turyści mogą wjechać na jej szczyt i obejrzeć wyjątkową panoramę na cały Reykjavík, okoliczne góry, ocean, a nawet lodowiec Snaefellsjokull.
Hallgrímur Pétursson — poeta, od którego kościół wziął nazwę
Hallgrímur Pétursson na tablicy w kościele
Kościół nosi imię pastora Hallgrímura Péturssona (zm. 1674), najbardziej znanego islandzkiego poety religijnego. Wychował się w Hólar, jako młody człowiek wyjechał na studia do Kopenhagi – i tam poznał Guðríður Símonardóttir, jedną z mieszkanek Vestmannaeyjar, które w 1627 roku porwali piraci i sprzedali w Algierze. Część jeńców król Danii wykupił lata później, a Hallgrímurowi powierzono zadanie przypomnienia im wiary chrześcijańskiej po długim pobycie wśród muzułmanów. Porzucił studia, wrócił z Guðríður na Islandię i przez wiele lat był pastorem w Saurbær na Hvalfjarðarströnd, wybrzeżu fiordu Hvalfjörður na północ od Reykjaviku – i to tam napisał dzieło, któremu zawdzięcza sławę.
Zwiedzanie Hallgrimskirkja
Kościół jest otwarty dla zwiedzających codziennie i razem z nim otwarta jest wieża, choć zamykają się o różnych porach – ostatni wjazd jest kwadrans przed zamknięciem drzwi. Schodami nie wejdziecie: jedyną drogą na platformę widokową, która jest na świeżym powietrzu, jest winda.
widok z wieży
Godziny otwarcia (wrzesień 2026):
- zimą, od 1 września: kościół 10:00-17:00, ostatni wjazd na wieżę o 16:45;
- latem: kościół 9:00-20:00, ostatni wjazd na wieżę o 19:45;
- w niedziele nawa jest zamknięta w okolicach mszy o 11:00, a w święta godziny się zmieniają.
Cennik biletów na wieżę (wrzesień 2026):
- dorośli: 1500 ISK (ok. 50 zł);
- dzieci i młodzież (7-16 lat): 200 ISK (ok. 6,60 zł);
- studenci, seniorzy 67+ i osoby z niepełnosprawnością: 1300 ISK (ok. 43 zł);
- grupy od 10 osób płacą 10% mniej, jeśli płacą razem;
- bilety kupisz tylko w sklepie kościelnym, po lewej stronie od wejścia – nie da się ich zarezerwować wcześniej i są ważne jednorazowo, w dniu zakupu.
Jak dojechać do Hallgrímskirkja
Jak już wspomniałem wyżej, kościół Hallgrimskirkja widać praktycznie z każdego miejsca w Reykjaviku i jest on doskonałym punktem orientacyjnym – dopóki widzicie wieżę, nie zgubicie się w centrum. Każdy napotkany przechodzień, czy to turysta, czy mieszkaniec Reykjaviku, bez problemu wskaże wam położenie Hallgrimskirkja.
Gdybyście jednak potrzebowali, to adres kościoła to Hallgrímstorg 1, 101 Reykjavík. Po Reykjaviku najlepiej poruszać się pieszo lub miejskimi autobusami: najbliższy przystanek, Heilsuverndarstöðin przy Barónsstígur i Egilsgata, jest 200 metrów od kościoła i zatrzymują się na nim linie 5 i 15, a z Hlemmu, głównego węzła przesiadkowego w centrum, idzie się pod górę 10-15 minut.
W bezpośredniej okolicy kościoła jest sporo miejsc parkingowych, ale żadne z nich nie jest darmowe: parkomaty w centrum działają w dni robocze od 9:00 do 21:00, a w weekendy od 10:00 do 21:00, i godzina kosztuje od 240 do 660 ISK (ok. 8-22 zł) w zależności od strefy – w najdroższej nie wolno zostawić auta na dłużej niż trzy godziny (miasto Reykjavik).
Więcej o zwiedzaniu Reykjaviku i proponowanym przeze mnie spacerze po mieście znajdziesz w tym artykule: Co i jak warto zobaczyć w Reykjaviku.
