Vestmannaeyjar – wyspy na południowym wybrzeżu Islandii

Wyspy ludzi z Zachodu (Vestmannaeyjar) to przepiękny archipelag zlokalizowany 9 km od południowego wybrzeża Islandii, ok. 100 km na południowy wschód od Reykjaviku i 60 km na zachód od Vik. Zobacz jak tam dojechać, co warto zobaczyć i jak je zwiedzić w 1-2 dni.

Malownicze plenery i raj dla obserwatorów przyrody

Wyspy Westmańskie to malownicze wysepki z bogatą historią, unikalnym krajobrazem oraz serdecznymi i gościnnymi mieszkańcami. To świetny cel podróży dla osób, które chcą zobaczyć piękno Islandii bez wszechobecnego tłumu turystów. Pełne spokoju i dzikiej islandzkiej przyrody zachwycają malowniczymi widokami, wciąż stosunkowo wolnymi od ingerencji człowieka.

Archipelag składa się z 15 wysp oraz 30 samotnych klifów i skał. Na największej z nich — Heimaey mieszka około 4300 osób. Co ciekawe najnowsza z wysp powstała w latach ’60 XX w., więc w skali geologicznej jest absolutnym noworodkiem. Tak młoda rzeźba terenu (dodatkowo urozmaicona stożkami wulkanicznymi) stanowi wspaniały plener fotograficzny o tysiącu twarzy!

Na wyspach występuje około 150 gatunków roślin i około 80 rodzajów owadów. Na stromych zboczach klifów gnieździ się także ponad 30 gatunków ptaków. Najbardziej znane, będące jednocześnie symbolem Islandii, to maskonury. Westmany są największym światowym siedliskiem tych ptaków. Oprócz maskonurów na wyspie spotkasz m.in.: nurzyki zwyczajne, morusy, mewy trójpalczaste czy mewy polarne. Wody wokół Vestmannaeyjar to jedne z najbogatszych terenów rybackich północnego Atlantyku. Żyją w nich zwłaszcza dorsze, łupacze, płastugi, śledzie, homary i okonie oceaniczne. W okolicach Westmanów powszechnym widokiem są foki i małe wieloryby.

Jak zwiedzić Vestmannaeyjar w 1-2 dni

Wyspa Heimaey nie jest duża i większość atrakcji znajduje się w odległości spaceru od portu, a i całe miasteczko jest raczej niewielkie (ok. 2 x 2 km). Dlatego na zwiedzenie archipelagu w zupełności wystarczy 1 dzień. Jednak ze względu na konieczność przeprawy promem najwygodniej będzie rozłożyć wycieczkę na 2 dni – przypłynąć w połowie jednego dnia, spędzić tu noc i wrócić na główną wyspę rano lub w połowie dnia kolejnego.

Plan 1-dniowej wycieczki na wyspy Vestmannaeyjar

Najlepszy plan zwiedzania Westmanów w 1 dzień wygląda następująco:
10:45 – 11:30: przeprawa promem na wyspę Heimaey
11:30 – 12:00: spacer do Skansinn i Stafkirkjan (ok. 15 min pieszo z portu)
12:00 – 13:30: spacer i wizyta w muzeum Eldheimar (ok. 20 min pieszo ze Skansinn i ok. 1 h w muzeum)
13:30 – 14:00: lunch w porcie lub centrum miasteczka
14:30 – 16:00: rejs wokół wyspy (zwykle nie ma rejsów porannych, ani wieczornych)
16:00 – 19:00: wejście na Eldfell, ew. także sąsiedni Helgafell

Wieczór proponuję spędzić na spacerze po miasteczku i wizycie w Browarze Braci.

Na główną wyspę można wrócić promem jeszcze tego samego dnia o 22:00 (lub nawet o 19:30). Jednak znacznie lepiej jest zostać na wyspie na noc, a na główną wyspę Islandii wrócić kolejnego dnia rano – promem o 7:00, 9:30 lub 12:00.

Jeśli chcecie „wycisnąć” z tej wycieczki maksimum, spróbujcie wieczorem – lub rano – wybrać się jeszcze na Stórhöfði (południowy kraniec głównej wyspy). To tam zobaczycie największe stada ptaków, a po drodze czekają was być może najpiękniejsze widoki na miasteczko i górujący nad nim wulkan.

Vestmannaeyjar na piechotę lub na rowerze

Jeśli przeprawisz się na Westmany razem z samochodem, raczej nie będziesz mieć dylematu, jak poruszać się po wyspie. Własny samochód jest oczywiście bardzo wygodny, ale nie pojeździsz sobie zbyt wiele. Z przystani promów na północnym brzegu wyspy, na jej sam południowy kraniec jest tylko ok. 6 km, więc dotrzesz tam w 10-15 minut.

Dlatego bardzo fajnym rozwiązaniem jest zostawienie samochodu na brzegu, na głównej wyspie Islandii. Tuż przy porcie Landeyjahöfn znajduje się duży ogólnodostępny parking, na którym wygodnie zostawisz dowolnych rozmiarów auto – dla pasażerów promu parking jest bezpłatny. Zaoszczędzisz na samej przeprawie, a samą wyspę w większości wygodnie możesz obejść pieszo, a w dalsze zakątki ew. wybrać się rowerem lub skuterem.

Wspomniany wcześniej południowy kraniec wyspy można sobie spokojnie darować, a spacer przez miasto do głównej atrakcji – wulkanu Eldfell – to tylko ok. 2 km. Idąc pieszo – lub jadąc rowerem – wczujesz się na pewno lepiej w atmosferę wyspy i łatwo zatrzymasz się przy każdej napotkanej atrakcji.

Więcej informacji na temat możliwości wypożyczenia roweru znajdziesz np. na stronie https://visitwestmanislands.com/tours/rent-a-bike/.

Gdzie spać na Vestmannaeyjar

Jeśli uda ci się 'złapać’ jeden z porannych promów, to swobodnie zwiedzisz Vestmannaeyjar w 1 dzień. Jednak jeśli chcesz wybrać się na rejs wokół wyspy (na pewno warto), przeżyć na niej wschód i zachód słońca, wreszcie zobaczyć jak malutka wyspiarska osada funkcjonuje wieczorem i nocą, świetnym rozwiązaniem jest zatrzymanie się na nocleg na wyspie i powrót na główny ląd Islandii kolejnego dnia.

Na Westmanach znajdują się dwa hotele: Hotel Vestmannaeyjar i The New Post Office.

Są także guesthousy: Pier Apartments (tuż przy porcie), Guesthouse Sunnuholl czy Lava Guesthouse.

Jeśli zależy Ci na najwyższej półce i miejscu z dala od zgiełku miasteczka (choćby po to, żeby wstać wcześnie na ptaki), wybierz Luxury Ocean Villas.

Jeśli zależy Ci na oszczędnościach, możesz także nocować na kempingu, co jest szczególnie wygodne jeśli poruszasz się po Islandii kamperem.

Kemping Þórsvöllur Camping Ground oferuje możliwość noclegu oraz dodatkowe udogodnienia: prysznice, pralki i suszarki łazienkowe, stanowiska do gotowania z ekspresem do kawy, tosterem, mikrofalówką itp. Jest tam elektryczność i bieżąca woda. Kemping Herjólfsdalur jest bajecznie położony w ustronnej dolinie Herjólf’s. Goście mogą korzystać z pryszniców, łazienki, pralki i suszarki, stacji kuchennej, prądu i placu zabaw dla dzieci.

Wycieczki z przewodnikiem na Vestmannaeyjar

Zawsze najlepiej zaplanować trasę tak, żeby spędzić na wyspie noc. Kiedy większość turystów odpływa i robi się cicho, miasteczko pokazuje zupełnie inną twarz.

Jeśli jednak wolisz jednodniowy wypad, i to z przewodnikiem, wybór jest spory:

Atrakcje Vestmannaeyjar – co warto zobaczyć

Archipelag Vestmannaeyjar zwiedzamy wyłącznie przez rejs na główną wyspę – Heimaey – i wokół niej oraz obejrzenie kilku ciekawych miejsc w miasteczku na tej właśnie wyspie. Atrakcje Vestmannaeyjar wiążą się przede wszystkim z jej niezwykłą przyrodą (w tym także głównym wulkanem – Eldfell) oraz – w mniejszym stopniu – z historią wysp. Jest to jednak bardzo urocze miejsce i obfituje w piękne widoki. Dlatego warto wygospodarować dzień, aby odwiedzić ten bardzo młody archipelag.

Oto najważniejsze atrakcje na Heimaey i Vestmannaeyjar:

Historia Westmanów

Pierwsze wzmianki na temat wysp Vestmannaeyjar można znaleźć w Landnáma, średniowiecznym islandzkim dziele, obrazującym czasy osadnictwa na Islandii. Landnáma opowiada historię Ingólfura Arnarsona, pierwszego islandzkiego osadnika oraz jego przybranego brata Hjörleifura Hróðmarssona. Kiedy Hjörleifur zginął z rąk niewolników, ci w obawie przed konsekwencjami swojego czynu uciekli na pobliskie wyspy. Niestety, w ten sposób nie uchronili się przed gniewem Ingólfura. Osadnik odnalazł ich i zabił. Ze względu na fakt, że niewolnicy wywodzili się z Irlandii, byli znani jako ludzie Zachodu (West Men). To właśnie oni dali nazwę archipelagowi, na który uciekli… Do dziś wiele miejsc na Westmanach nosi nazwy przywołujące te wydarzenia sprzed wieków.

Pod względem geologicznym archipelag Vestmannaeyjar jest bardzo młody. Położony w Południowej Islandzkiej Strefie Wulkanicznej powstał w wyniku erupcji w ciągu ostatnich 10 000 – 12 000 lat. Najstarsze formacje geologiczne znajdują się w północnej części Heimaey. Najmłodsza wyspa – Surtsey – leży na południowo-zachodnim krańcu archipelagu.

Wszystkie wyspy Vestmannaeyjar składają się z naprzemiennych warstw tufu palagonitowego i lawy, a cechą charakterystyczną archipelagu są bazaltowe kolumny i wydrążone przez morze malownicze zatoczki i groty, które należą do szczególnych cech tych wysp. Obszar ten jest bardzo aktywny wulkanicznie, podobnie jak pozostała część Islandii.

Erupcje wulkanów na Westmanach

Największym wulkanem na Westmanach jest Eldfell. To właśnie na skutek erupcji z jego podziemnego systemu, powstała najmłodsza wyspa archipelagu – Surtsey. Jednak najnowsza erupcja miała miejsce ok. 10 lat później – w 1973 roku – i była znacznie krótsza, bo trwała 'tylko’ 5 miesięcy.

Bez wątpienia była to jedna z największych katastrof naturalnych na Islandii w XX w. Lawa i popiół zniszczyły prawie 400 domów – jedną trzecią wszystkich budynków na wyspie Heimaey. Wszyscy mieszkańcy musieli wtedy tymczasowo przenieść się na stały ląd. Na szczęście, z pomocą innych Islandczyków i obcokrajowców udało im się usunąć szkody i wrócić do ukochanego miejsca.

Wszystkie wyspy archipelagu Vestmannaeyjar

Największą i jedyną zamieszkałą wyspą archipelagu jest Heimaey. Rozciąga się na powierzchni 13,4 km² i liczy około 4300 mieszkańców. Większość z nich mieszka w głównym mieście archipelagu, Vestmannaeyjabær. Wyspa otoczona jest stromymi, pokrytymi mchem klifami, mocno kontrastującymi z uroczymi i jaskrawokolorowymi dachami domów. Zapewnia to mnóstwo bardzo miłych dla oka wrażeń.

Wyspy archipelagu Vestmannaeyjar; oprac.wł.
© Based on data from the National Land Survey of Iceland

Razem wyspy archipelagu zajmują 16,3 km².

Jak dotrzeć i poruszać się po Wyspach Westmana

Jeśli chcesz się dostać na Westmany, możesz zrobić to na dwa sposoby — promem lub samolotem lokalnych linii lotniczych.

Mapa: dojazd samochodem z Reykjaviku do portu promowego Landeyjahofn — kliknij, żeby otworzyć interaktywną mapę

Samoloty na wyspę odlatują z lotniska krajowego w Reykjaviku. Trasę obsługuje dziś Icelandair – Eagle Air, który latał tu wcześniej, nie ma już na wyspy rejsów rozkładowych. Podróż trwa jedynie 20 minut, a bilet kosztuje ok. 475 zł w jedną stronę.

Promy z Landeyjahöfn

Landeyjahöfn to port na południowym wybrzeżu Islandii, ok. 130 km od Reykjaviku i 60 km od Vik. Dojedziesz do niego drogą 254, odjeżdżającą od głównej 'jedynki’ po drugiej stronie mostu przy Seljalandsfoss. To stąd odpływają promy na Heimaey. Przy kiepskich warunkach pogodowych, szczególnie w okresie od listopada do marca, mogą wypływać z Þorlákshöfn.

Podróż trwa około 35-40 minut. Jeśli planujesz płynąć razem z autem, kamperem lub jednośladem, koniecznie zarezerwuj miejsce wcześniej.

Zazwyczaj promy kursują kilka razy dziennie.

Ceny biletów na prom zależą od tego, czy podróżujesz samodzielnie, czy zabierzesz ze sobą także własny środek transportu.

Cennik biletów (w jedną stronę, wg cennika przewoźnika na 2026 r.):
osoba dorosła (od 16 r.ż.) – 2700 ISK (89 zł);
młodzież (12-15 lat) – 1350 ISK (45 zł);
seniorzy (67+), osoby z niepełnosprawnością, studenci – 1350 ISK (45 zł);
dzieci poniżej 12 r.ż. – bezpłatnie;
motocykl – 2700 ISK (89 zł);
rower – 420 ISK (14 zł);
samochód krótszy niż 5 m (większość wypożyczonych samochodów będzie właśnie w tej kategorii) – 4050 ISK (134 zł);
samochód dłuższy niż 5 m – 5400 ISK (178 zł);
samochód z przyczepą (długość 5-10 m) – 8100 ISK (267 zł);
samochód z przyczepą (długość 10-16 m) – 10 800 ISK (356 zł).

Aby uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek, kup bilet na prom wcześniej. Zwłaszcza jeśli podróżujesz latem. Masz już bilet? Przyjedź do Landeyjahöfn co najmniej 30 minut przed odpłynięciem – wtedy zamyka się odprawa, a wejście na prom pięć minut przed rejsem.

Zdjęcia z Vestmannaeyjar

wulkan Eldfell

Ellidaey w archipelagu Vestmannaeyjar

maskonur

plaza na Heimaey

widok z Eldfell