Gjáin (Gjain) to malownicza zielona kotlina w dolinie Þjórsárdalur na południu Islandii. Znajdziemy tu także jeden z mniejszych, ale bardziej uroczych wodospadów Islandii.
Gjáin – malowniczy zakątek trolli
Gjáin to ciekawy cel podróży dla osób szukających krótkiego spaceru, spokoju i wytchnienia. Przywodzi na myśli miniaturową baśniową krainę, pełną wodospadów, krystalicznie czystych jeziorek, jaskiń, bazaltowych kolumn i bujnej roślinności.
Wisienkami na torcie są przepływająca przez Gjáin rzeka Rauðá (Czerwona Rzeka) i leżący na niej wodospad Gjárfoss. To naprawdę wymarzona sceneria do życia legendarnych islandzkich trolli, elfów czy wróżek. Niezwykłości dodaje temu miejscu także fakt, że pojawia się ono właściwie znikąd: dookoła ciągną się nagie równiny lawy, żużlu i żwiru, a tu nagle teren opada w zielone zapadlisko z brzozami, trawą i wodospadami. Widać je dopiero, gdy dojdziemy do jego krawędzi – ku ogromnemu zdziwieniu (i zachwytowi) podróżników.
Nam Gjáin przypominało trochę stoki Thorsmork, ale z klimatem Rivendell z Władcy Pierścieni. Na zdjęciach trudno to oddać – na żywo to miejsce robi naprawdę niezwykłe wrażenie. Jeśli nie wybieracie się do Thorsmork ani na szlak Laugavegur, koniecznie tu zajrzyjcie.
Jak powstało Gjáin
Wysokie ściany, które od południa i wschodu otaczają serce Gjáin, to lawa z efektownymi kolumnami bazaltowymi. Należą do pól lawowych Tungnaárhraun – to wspólna nazwa serii rozległych potoków lawy, które powstały głównie 7000-9000 lat temu podczas wielkich erupcji w interiorze. Samą kotlinę wyżłobiły znacznie później powodzie na rzece Þjórsá, które wcięły się głęboko w lawę. Ostatni raz Þjórsá przepłynęła przez Gjáin podczas wielkiej wiosennej powodzi w 1953 roku, która zabrała sporo roślinności i gleby (źródło: tablica informacyjna przy Gjáin).
Rauðá bierze początek tuż powyżej Gjáin i zasilają ją liczne źródła wypływające spod krawędzi lawy; dalej płynie obok Stöng, ruin dużego gospodarstwa z czasów wikingów, i wpada do rzeki Fossá. Gjáin jest chronione przed wypasem od 1938 roku, a od początku XXI wieku brzozowy lasek wyraźnie się rozrósł – Gjáin i okolice Stöng są coraz bardziej zielone.
Gjáin – wskazówki i informacje praktyczne
- Gjáin najlepiej zwiedzać od początku czerwca do początku października. Poza tą porą roku jest albo niedostępne i pokryte śniegiem, albo po prostu nieciekawe kolorystycznie.
- Parkingi są dwa: jeden tuż na krawędzi Gjáin, drugi przy Stöng. Z górnego krótka ścieżka sprowadza na dno kotliny – można tam chwilę pospacerować, wrócić do auta i podjechać do Stöng. Można też pieszo: z parkingu przy Stöng prowadzi szlak w formie pętli długości ok. 2,5 km – przez brzozowy lasek, z przystankiem w Gjáin. Ścieżka jest przeważnie łatwa do przejścia, ale rzekę Rauðá trzeba dwa razy przekroczyć po kamieniach ułożonych w nurcie; ze Stöng do pierwszego punktu widokowego w głębi Gjáin, z widokiem na Gjárfoss, jest ok. 700 m (źródło: tablica informacyjna przy Gjáin). Na pętlę z przystankami na zdjęcia i zajrzeniem do jaskiń trzeba liczyć ok. godziny.
- Od czasu, gdy w Gjáin kręcono serial Gra o tron, liczba osób odwiedzających to miejsce wyraźnie wzrosła. Jeśli wybieracie się tam latem, jest duża szansa, że nie będziecie sami.
- Droga 327 prowadząca do Stöng i Gjáin jest szutrowa i w słabym stanie – nierówna i dziurawa. Bez napędu 4×4 jej nie polecamy, a najtrudniejszy jest krótki odcinek między Stöng a Gjáin – bez 4×4 lepiej zostawić auto przy Stöng i dojść pieszo. Zimą droga może być nieprzejezdna.
- Z Gjáin prowadzi też na północ oznakowany szlak do wodospadu Háifoss (ok. 8 km) – popularny zarówno wśród piechurów, jak i rowerzystów.
Jak dojechać do Gjáin
Gjáin leży w górnej części doliny Þjórsárdalur, przy drodze 32 (Þjórsárdalsvegur), do której dojedziemy od strony Złotego Kręgu przez Fludir. Tuż na wschód od rzeki Fossá trzeba skręcić na północ w drogę 327 (Stangarvegur) – prowadzi ona do Stöng i Gjáin (źródło: Náttúruverndarstofnun, po islandzku).
Po drodze warto zatrzymać się przy wodospadzie Hjálparfoss, a dalej w górę doliny leży Háifoss, jeden z najwyższych wodospadów Islandii. Jeśli nie masz auta, Hjálparfoss, Stöng i Gjáin zobaczysz na prywatnej wycieczce po dolinie Þjórsárdalur.
