Eldgjá, zwana także Ognistym Kanionem, to potężna szczelina erupcyjna systemu wulkanicznego Katla. Na jej zboczach powstał także piękny wodospad Ófaerufoss.
Eldgjá – geologiczny cud Islandii
Eldgjá jest unikalnym zjawiskiem przyrodniczym. Surowym, dziewiczym, obrazującym ogromną potęgę islandzkiej przyrody. Wraz z pięknym dwustopniowym wodospadem Ófærufoss, płynącą wewnątrz rzeką Ófærá oraz skalnymi jaskiniami tworzy malowniczy krajobraz, niespotykany w żadnym innym miejscu na wyspie.
Z geologicznego punktu widzenia Eldgja to szczelina erupcyjna systemu wulkanicznego Katla, którego główny krater leży ok. 40 km na południowy zachód. Katla jest jednym z bardziej aktywnych wulkanów Islandii (ponad 20 erupcji w ciągu 1100 lat), a leży pod lodowcem Mýrdalsjökull, którego grubość dochodzi nawet do 700 m. Ostatnia erupcja Katla, która przebiła się przez lód, miała miejsce w 1918 r.
Eldgja i Ofaerufoss
Natomiast sama Eldgja, choć bardzo długa, jest znacznie mniej aktywna. Zanotowała tylko 3 erupcje w ciągu ostatnich 8500 lat. Jednak ostatnia z nich (około 939 r.) była naprawdę potężna. Zniszczyła ledwo rozwijające się rolnictwo na południe stąd i zdziesiątkowała otaczające lasy. Na długości ok. 75 km wypłynęło wtedy ze szczeliny aż ponad 18 km3 lawy (źródło: Katalog islandzkich wulkanów). Więcej o tej erupcji piszemy w artykule Największe erupcje wulkaniczne na Islandii.
Malownicze otoczenie Eldgji, pełne kontrastów pomiędzy zielonymi wyspami mchu a czarno-czerwoną glebą, zapewnia świetne warunki do pieszych wędrówek. Osoby zainteresowane dłuższym trekkingiem w tej okolicy i ew. przejściem do liniowego wulkanu Laki powinny zapewnić sobie nocleg w górskiej chatce Skælingar (16 miejsc, prowadzi ją klub Útivist) lub na przyległym do niej kempingu.
Gdzie ja rezerwuję, gdy jadę na Islandię
Najlepsze oferty na Islandię
Wyselekcjonowane serwisy, najlepsze ceny
Ófaerufoss – Wodospad nie do przejścia?
Ófaerufoss to malowniczy dwustopniowy wodospad na rzece Ófærá (Nyrðri-Ófæra), wpadającej tu do kanionu Eldgjá.
wodospad Ofaerufoss
Wodospad czerpie swoją nazwę od tworzącej go rzeki – Ofaery (isl. Ófærá). Jej nazwa oznacza po islandzku coś nieprzekraczalnego, niemożliwego do przekroczenia czy przejścia. I w odniesieniu do rzeki taka nazwa ma jak najbardziej sens. Jednak „nieprzekraczalny wodospad” brzmi trochę dziwnie 🙂 Tym bardziej, że do 1993 r. charakterystyczną cechą wodospadu był naturalny skalny most w dolnej kaskadzie – czyżby także nieprzekraczalny? Na skutek erozji połączonej z częstymi, niewielkimi trzęsieniami ziemi most się jednak zawalił.
Jak dojechać do Eldgja i Ofaerufoss
Kanion Eldgja leży w południowej części islandzkiego interioru, ok. 20 km na wschód od Landmannalaugar i 35 km na północny zachód od miejscowości Kirkjubaejarklaustur (ach te islandzkie nazwy, co? 🙂 ). Kanion należy do Parku Narodowego Vatnajökull, a latem w ciągu dnia dyżurują tu strażnicy parku.
Dlatego Eldgjá jest dostępna tylko w czasie otwarcia dróg górskich, w szczególności F208. Południowa część tej drogi, z rejonu Skaftártunga (ok. 20 km na południowy zachód od Kirkjubaejarklaustur), zwykle otwarta jest od połowy czerwca do połowy września (aktualne warunki i daty otwarcia: umferdin.is). Wjazd od północy, od strony Landmannalaugar i Hrauneyjar otwierany jest zwykle ok. 2 tygodnie później.
Naturalnie, żeby dojechać do Eldgja, potrzebne jest auto z napędem 4×4. Droga do kanionu jest nierówna i dość często przecinana przez rzeki. Nie są one głębokie, ale trzeba uważać, by nie zakopać samochodu w grząskim dnie. Zjazd na parking znajduje się ok. 3 km na południowy wschód od skrzyżowania F208 i F235 (prowadzącej do przepięknie ulokowanego kempingu Langisjór).
Z parkingu do wodospadu Ófaerufoss prowadzi ścieżka o długości ok. 1,5 km (szlak E1 w opisie parku). Można nią także pójść dalej, bardziej w głąb kanionu Eldgja, choć z okolic wodospadu widać go już bardzo dobrze. Ze względu na kapryśność rzek na Islandii szlak często zanika, zmyty wodami Ofaery. Mimo to latem przejście do wodospadu nie stanowi żadnego problemu.