Rezerwat przyrody Fjallabak (Friðland að Fjallabaki) położony jest na Wyżynie Islandzkiej, na północ od lodowca Mýrdalsjökull, a jego centralnym punktem jest słynne i przepiękne Landmannalaugar.
Fjallabak – malownicza oaza spokoju
Od 1979 roku Fjallabak jest obszarem chronionym. Rezerwat obejmuje powierzchnię 446 km² i znajduje się na wysokości ponad 500 metrów nad poziomem morza — tak podaje islandzki urząd ochrony przyrody Náttúruverndarstofnun. Obejmuje część obszaru Torfajökull, czyli największego obszaru ryolitowego i jednego z największych obszarów geotermalnych (po Grimsvotn w PN Vatnajokull) na Islandii. Jego nazwa pochodzi od licznych dzikich i surowych gór z głęboko wciętymi dolinami, które tam występują.
Obszar rezerwatu Fjallabak
Centralnym i najpopularniejszym fragmentem rezerwatu jest Landmannalaugar – tęczowe góry jak z bajki. Stamtąd właśnie startują najpopularniejsze szlaki piesze, na przejście których naprawdę warto zarezerwować choć 1 dzień. Dokładniejszy opis dostępnych tras zamieściłem w artykule wskazanym powyżej.
Teren rezerwatu jest górzysty, rzeźbiony przez wulkany i działalność geotermalną, pokryty lawami, piaskami, rzekami i jeziorami. Jego cechą charakterystyczną są zapierające dech w piersiach widoki, zwłaszcza skały przybierające zielone, niebieskie, różowe, czerwone i żółte barwy, geotermalne doliny i szemrzące dzikie strumyki. Ta feeria barw bierze się z geotermalnego przeobrażenia ryolitu, a nie z samej skały. Mimo dużej popularności rezerwat Fjallabak jest wciąż miejscem stosunkowo cichym i spokojnym. Większość turystów skrupulatnie przestrzega zaleceń wynikających ze statusu rezerwatu przyrody, co przynosi niezaprzeczalne korzyści nie tylko przyrodzie, ale również samym podróżującym.
Fauna i flora Fjallabak
Ze względu na zimny klimat okres wegetacyjny roślinności jest tu bardzo krótki, a formowanie gleby — bardzo powolne. Burze piaskowe, powszechne w dużej części obszaru, a także wybuchy wulkanów pokrywają powierzchnię rezerwatu piaskiem, lawą i popiołem. Z tego powodu roślinność na terenie Fjallabak nie jest szczególnie bujna ani urozmaicona. Pokrywa roślinna jest raczej niewielka, a największe i najbardziej zielone obszary wegetacyjne znajdują się w pobliżu rzek i jezior w rejonie Kýlingar — to niemal ciągłe mokradło z oczkami wodnymi i stawami. Na suchych piaskach i lawie zdarzają się wierzby, a na obszarze geotermalnym w okolicach Landmannalaugar króluje roślinność nizinna z turzycą pospolitą. Jeziora w rezerwacie przyrody Fjallabak to zimne górskie jeziora. Oprócz roślin występują tam różne małe zwierzęta i pstrągi.
Życie ptaków jest skąpe — w rezerwacie stwierdzono 23 gatunki lęgowe, a najliczniejszym z nich jest śnieguła. W okolicach jezior można zobaczyć nury lodowce i rdzawoszyie (ptaki wędrowne zamieszkujące poza Islandią tundrę Ameryki Północnej i Grenlandii), łabędzie krzykliwe, a także płatkonogi szydłodziobe z pięknymi rdzawymi szyjami. Na rzece Jökulgilskvísl od czasu do czasu widziane są kamieniuszki (kaczki harlequin), znane z gniazdowania na tym terenie.
Fjallabak — wskazówki i informacje praktyczne
- Rezerwat przyrody Fjallabak jest dostępny tylko w okresie letnim. Zimą jest pokryty grubą warstwą lodu i śniegu. Drogi górskie, które tam prowadzą, otwierają się zwykle w czerwcu — na początku miesiąca szanse są mniej więcej 50/50, więc przed wyjazdem sprawdź aktualny stan dróg na umferdin.is.
- Wjazd do rezerwatu wymaga pojazdu z napędem na 4 koła. Do Landmannalaugar prowadzą: droga 208 od Sprengisandsvegur (F26), Fjallabaksleid nyrdri (F208) między Landsveit a Skaftartungą oraz Landmannaleid (F225) przez Domadalur.
- Latem, jeśli przyjeżdżasz własnym autem między 9:00 a 16:00, musisz wcześniej zarezerwować i opłacić miejsce parkingowe w Landmannalaugar.
- Poza Landmannalaugar na terenie rezerwatu znajdują się także inne kempingi i schroniska: Landmannahellir, Hrafntinnusker i Dalakofinn. Są to miejsca mniej popularne i trudniej dostępne, ale dzięki temu też znacznie cichsze i spokojniejsze niż kemping Landmannalaugar.
- Średnia temperatura powietrza w rezerwacie przyrody Fjallabak wynosi około 0-1 °C. W lipcu i sierpniu można spodziewać się temperatur pomiędzy 5 a 14 °C, a zimą średnia temperatura wynosi około -6 °C.
- Gorące źródła w Landmannalaugar nadają się do kąpieli. Uważaj jednak, by nie uszkodzić roślinności przy źródle.
Cześć, czy dojadę do Fjallabak na początku czerwca Dacia Duster 4×4?
jeśli chodzi ci konkretnie o dojazd do Landmannalaugar to na początku czerwca szanse na to są tak 50/50; jak zobaczysz np. w tabelce przy drogach F w tym artykule: Najważniejsze drogi na Islandii droga F208 North jest otwierana zwykle właśnie gdzieś w pierwszej połowie czerwca (rekordowo wcześnie 24.05, rekordowo późno 19.06). Jeśli ta droga będzie otwarta, to Duster przejedzie do parkingu przed brodami bez problemu, a czy dasz radę (i będziesz chciał) przejechać przez brody na sam kemping to już zobaczysz na miejscu (ale nie trzeba – te ostatnie 500 m spokojnie można przejść pieszo);
droga zachodnia – F225 – też może być już otwarta i jeśli tak, to Duster przejedzie przez nią bez kłopotu;
droga południowa – F208 South – raczej nie będzie otwarta, a nawet jeśli, to szczególnie w czerwcu, na początku sezonu, raczej nie należy tam wjeżdżać Dusterem;
wreszcie jeśli chodzi ci o południowe 'rubieże’ Fjallabak, okolice Alftavatn na przykład, to raczej w czerwcu się nie da; prowadząca tam droga F210 zwykle otwierana jest dopiero na przełomie czerwca/lipca
Bardzo ładny region. Przechodziłem nim podczas swojego tegorocznego trawersu wyspy w pionie.