Dlaczego Islandia powstała na środku Atlantyku?

Musiały spotkać się dwie rzeczy. Grzbiet Śródatlantycki, na którym powstaje nowa skorupa oceaniczna w miarę rozsuwania się płyt, biegnie niemal od bieguna do bieguna, ale średnio jest zanurzony ok. 2500 m pod wodą. Islandia to jedno z niewielu miejsc, gdzie wystaje ponad powierzchnię, bo grzbiet leży tu nad plamą gorąca - fontanną ciepła tryskającą z głębi płaszcza, największą, jaką znamy na Atlantyku.

Sama wyspa powstała między 14 a 15 milionów lat temu i składa się w całości ze skał magmowych, które dzielą się na trzy formacje związane z wiekiem. Dla porównania: skorupa oceaniczna Atlantyku ma najwyżej ok. 200 mln lat, a kontynentalna może mieć ponad 3 miliardy lat.

Jak szybko powiększa się Islandia?

Wschodnia i zachodnia część wyspy oddalają się od siebie o około 2 cm na rok, w miarę rozpychania płyt tektonicznych w rejonie ryftu. Przy tak dobrych warunkach do powstawania nowej skorupy oceanicznej Islandię można z powodzeniem nazwać malutkim protokontynentem.

Gdzie można zobaczyć Grzbiet Śródatlantycki na lądzie?

Najlepszym miejscem na Islandii jest Park Narodowy Thingvellir, gdzie dolina ryftowa jest wyniesiona ponad powierzchnię wody. Grzbiet wystaje ponad ocean także na portugalskich Azorach i na kilku mniejszych wyspach północnego i południowego Atlantyku - wszędzie tam, podobnie jak na Islandii, notuje się wzmożoną aktywność wulkaniczną i sejsmiczną.

Co łączy Islandię, Grenlandię i Bermudy?

Ta sama plama gorąca i ten sam grzbiet. Najstarsze skały Islandii mają dokładnie taki sam skład jak skały na Grenlandii, bo plama gorąca, która dziś leży pod Islandią, znajdowała się kiedyś pod Grenlandią. Bermudy to przypadek odwrotny: pozostałość wulkanu, który powstał na Grzbiecie Śródatlantyckim i od tego czasu odsunął się od niego o ok. 2000 km na zachód.

Islandzkie pola lawy | Rumbo Mundo

w Islandia - 20 września 2026

Jak powstała Islandia – geologia wyspy w pigułce

Islandia zawdzięcza swoje piękne krajobrazy niezwykłej aktywności wulkanicznej (oraz lodowcowej). Ale dlaczego akurat tu jest tak dużo aktywnych wulkanów? I dlaczego akurat tu - na środku Oceanu Atlantyckiego…

Pola lawy

Najciekawsze pola lawy na Islandii

Jak powstała Islandia – geologia wyspy w pigułce